AI đang bắt đầu “đặt cước và book vận chuyển” thay con người: Logistics xuyên biên giới bước vào thời đại Agentic AI

Đây là chủ đề rất mới vì DHL và Alibaba.com vừa công bố hợp tác vào tháng 9/2026 để đưa AI vào quy trình logistics xuyên biên giới, từ tìm nguồn hàng, nhận báo giá vận tải cho đến booking lô hàng. DHL Group

AI không còn chỉ trả lời chatbot, mà bắt đầu xử lý cả một lô hàng

Trước đây, khi nhắc tới AI trong logistics, phần lớn doanh nghiệp nghĩ đến chatbot chăm sóc khách hàng, dự báo nhu cầu hoặc tối ưu tuyến đường.

Nhưng năm 2026 đang đánh dấu một bước chuyển khác.

AI bắt đầu tiến từ vai trò “tư vấn” sang vai trò “thực hiện công việc”.

Ngày 10/9/2026, DHL và Alibaba.com công bố biên bản ghi nhớ nhằm nghiên cứu tích hợp các dịch vụ logistics của DHL Global Forwarding vào nền tảng AI Accio của Alibaba.com. Mục tiêu là để doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể sử dụng AI trong nhiều bước của thương mại xuyên biên giới, từ tìm nhà cung cấp, lấy báo giá vận chuyển, đánh giá lựa chọn logistics cho tới đặt vận chuyển. DHL Group

Điều đáng chú ý nằm ở hai chữ: Agentic AI.

Khác với chatbot chỉ chờ người dùng đặt câu hỏi, AI Agent có thể tiếp nhận mục tiêu, phân tích nhiều lựa chọn và thực hiện một chuỗi tác vụ thay cho người dùng.

Và điều đó có thể thay đổi đáng kể cách doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc trong vài năm tới.

Một đơn hàng Trung Quốc trong tương lai có thể được AI xử lý như thế nào?

Hãy hình dung một doanh nghiệp Việt Nam cần nhập 3 tấn hàng từ Quảng Châu về Hà Nội.

Ở quy trình truyền thống, nhân viên có thể phải:

• liên hệ nhà cung cấp;
• lấy thông tin kiện hàng;
• gửi thông tin cho đơn vị logistics;
• chờ báo giá;
• so sánh đường bộ, đường biển hoặc đường sắt;
• kiểm tra thời gian vận chuyển;
• xác nhận booking;
• chuẩn bị chứng từ;
• theo dõi hành trình hàng hóa.

Trong mô hình logistics có Agentic AI, doanh nghiệp có thể chỉ cần đưa ra yêu cầu:

“Tôi cần vận chuyển lô hàng này từ Quảng Châu về Hà Nội trong vòng 5 ngày, ưu tiên chính ngạch và tối ưu tổng chi phí.”

AI có thể tiến hành một loạt thao tác phía sau như tìm phương án vận chuyển, lấy báo giá, so sánh tuyến và hỗ trợ booking.

DHL cho biết hai bên đang nghiên cứu để Accio có thể kết nối trực tiếp với hệ thống Quotation & Booking của DHL Global Forwarding, từ đó cho phép doanh nghiệp lấy báo giá vận chuyển theo thời gian thực và đặt dịch vụ logistics thuận tiện hơn. DHL Group

Nếu mô hình này phát triển rộng, “hỏi giá logistics” trong tương lai có thể giống cách chúng ta tìm vé máy bay hiện nay.

Logistics đang chuyển từ “Digital” sang “Autonomous”

Đây mới là điểm thực sự đáng chú ý.

Quá trình số hóa logistics trong 10 năm trước chủ yếu tập trung vào việc đưa các nghiệp vụ lên phần mềm:

Excel → ERP → TMS → Tracking online.

Giai đoạn tiếp theo có thể là:

AI Agent → tự phân tích → tự đề xuất → tự thực hiện.

Song song với phần mềm, tự động hóa cũng đang đi vào thế giới vật lý.

Xe container tự hành đã bắt đầu được sử dụng tại một số cảng lớn. Tại cảng Kwai Tsing ở Hong Kong, đội xe tải điện tự hành tích hợp AI đã được triển khai để vận chuyển container bên trong cảng. Axios

Điều này tạo ra một viễn cảnh đáng chú ý:

AI xử lý dữ liệu → hệ thống cảng tự động điều phối → xe tự hành vận chuyển container → doanh nghiệp theo dõi toàn bộ lô hàng trên một nền tảng.

Trung Quốc đang trở thành một trong những nơi đáng theo dõi nhất về logistics tự động

Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam vì Trung Quốc là nguồn cung hàng hóa lớn và có mạng lưới logistics rất phát triển.

Trong chuyến khảo sát tại Trung Quốc vào tháng 9/2026, đoàn doanh nghiệp logistics Việt Nam đã tìm hiểu các mô hình vận hành tại Hàng Châu, Ninh Ba, Thâm Quyến và Khâm Châu. Logistics Vietnam

Một công nghệ nổi bật được giới thiệu là Digital Twin – bản sao số của cảng.

Hiểu đơn giản, toàn bộ hoạt động của cảng có thể được mô phỏng và theo dõi trên môi trường số.

Hệ thống kết nối:

con người → container → xe → thiết bị → vị trí → dữ liệu → hệ thống điều hành.

Tại một mô hình được đoàn Việt Nam khảo sát, việc kết hợp xe không người lái và xe có người lái được cho là đã giúp tăng hiệu quả quay vòng bãi khoảng 30%. Logistics Vietnam

Đây không còn là câu chuyện thử nghiệm trong phòng nghiên cứu.

Nó đã bắt đầu đi vào hoạt động logistics thực tế.

Digital Twin là gì và tại sao ngành logistics quan tâm?

Hãy tưởng tượng một cảng container ngoài đời có một “bản sao” trên máy tính.

Mỗi container đang ở đâu, xe nào đang di chuyển, cần cẩu nào đang hoạt động và khu vực nào đang ùn đều có thể được cập nhật vào hệ thống.

AI sau đó có thể tính toán:

Xe A nên đi tuyến nào?

Container B nên được đưa vào khu nào?

Cần cẩu C nên xử lý container nào trước?

Có nguy cơ tắc nghẽn ở khu vực nào trong 30 phút tới?

Thay vì con người phải xử lý hàng nghìn quyết định nhỏ mỗi ngày, hệ thống có thể tự động tối ưu một phần quá trình này.

Nhưng AI có thay thế doanh nghiệp logistics?

Có lẽ không theo cách nhiều người nghĩ.

AI có thể nhanh chóng xử lý những phần mang tính tiêu chuẩn như:

Tra giá – so sánh tuyến – booking – tracking – xử lý dữ liệu.

Nhưng logistics thực tế thường phức tạp hơn một giao dịch online.

Ví dụ cùng một mặt hàng nhập từ Trung Quốc nhưng chỉ cần thay đổi:

• mã HS;
• mục đích sử dụng;
• giấy phép;
• quy cách đóng gói;
• cửa khẩu;
• thời điểm nhập;
• tình hình kiểm hóa;

thì phương án vận chuyển có thể hoàn toàn khác.

Do đó, giá trị của doanh nghiệp logistics trong tương lai có khả năng chuyển dần từ “người trung gian đặt xe” sang “đơn vị thiết kế và kiểm soát giải pháp logistics”.

Một thay đổi khác: AI sẽ khiến giá logistics ngày càng minh bạch

Khi AI có thể kết nối đồng thời nhiều nhà vận chuyển và lấy báo giá theo thời gian thực, khách hàng sẽ ngày càng dễ so sánh:

Cước vận chuyển

Transit time

Tuyến đường

Phương thức vận tải

Thời gian dự kiến giao hàng

Điều đó đồng nghĩa các doanh nghiệp logistics khó cạnh tranh lâu dài chỉ bằng câu:

“Bên tôi có giá rẻ.”

Khách hàng sẽ quan tâm nhiều hơn đến:

Tổng chi phí thực tế + tốc độ + khả năng xử lý sự cố + độ minh bạch.

Doanh nghiệp nhập hàng Trung Quốc sẽ được lợi gì?

Trong vài năm tới, doanh nghiệp nhập khẩu có thể được hưởng lợi rõ rệt từ ba thay đổi.

Thứ nhất là báo giá nhanh hơn.

Thay vì chờ nhân viên logistics kiểm tra từng tuyến, hệ thống có thể lấy và so sánh nhiều phương án gần như tức thời.

Thứ hai là theo dõi hàng hóa tốt hơn.

Dữ liệu từ kho, phương tiện, cửa khẩu và nhà vận chuyển ngày càng có khả năng được kết nối vào cùng một hệ thống.

Thứ ba là khả năng dự báo rủi ro.

Nếu một cửa khẩu ùn tắc, một tuyến đường bị ảnh hưởng bởi thời tiết hoặc một phương thức vận chuyển có nguy cơ chậm, AI có thể hỗ trợ đưa ra phương án thay thế sớm hơn.

Maersk cũng ghi nhận trong cập nhật thị trường châu Á – Thái Bình Dương tháng 9/2026 rằng công nghệ, khả năng nhìn thấy nguồn gốc hàng hóa và sự linh hoạt giữa nhiều phương thức vận tải đang ngày càng quan trọng đối với chuỗi cung ứng khu vực. maersk.com.cn

Logistics Trung – Việt sẽ thay đổi ra sao?

Đối với tuyến Trung Quốc – Việt Nam, sự thay đổi có thể còn nhanh hơn.

Bởi đây là tuyến có thể kết hợp nhiều phương thức:

đường bộ – đường sắt – đường biển – vận tải đa phương thức.

Khi dữ liệu được kết nối tốt hơn, hệ thống logistics có thể tự tính toán phương án phù hợp cho từng lô hàng.

Ví dụ:

Hàng cần nhanh → đường bộ.

Hàng lớn, không quá gấp → đường biển.

Hàng phù hợp tuyến nội địa Trung Quốc → cân nhắc đường sắt.

Thay vì sử dụng một tuyến cố định cho tất cả lô hàng, doanh nghiệp có thể chuyển sang mô hình Dynamic Logistics – logistics linh hoạt theo từng thời điểm.

TPK EXPRESS cần chuẩn bị cho một thế hệ khách hàng logistics mới

Khách hàng tương lai sẽ không chỉ hỏi:

“1kg bao nhiêu tiền?”

Họ sẽ hỏi:

“Phương án nào tối ưu nhất cho lô hàng của tôi?”

Đây cũng là hướng mà logistics hiện đại đang dịch chuyển.

Đối với TPK EXPRESS, lợi thế dài hạn không chỉ nằm ở việc vận chuyển hàng hóa Trung – Việt mà còn ở khả năng kết hợp:

Kinh nghiệm khai báo hải quan + điều phối vận tải + dữ liệu hành trình + tư vấn tuyến phù hợp.

Khi AI đảm nhiệm ngày càng nhiều công việc cơ bản, chính khả năng xử lý những tình huống thực tế phức tạp sẽ trở thành giá trị khác biệt của doanh nghiệp logistics.

AI có thể không thay thế người làm logistics – nhưng người biết sử dụng AI có thể thay thế người không dùng AI

Sự hợp tác giữa Alibaba.com và DHL là một tín hiệu đáng chú ý.

AI đang tiến rất nhanh từ “công cụ hỗ trợ” sang “người thực hiện công việc”.

Trong tương lai gần, một chủ doanh nghiệp có thể chỉ cần nói:

“Đưa 5 tấn hàng này từ Trung Quốc về Việt Nam trước thứ Sáu.”

Phía sau câu lệnh đơn giản ấy có thể là hàng chục hệ thống AI, dữ liệu hải quan, phương tiện vận chuyển và mạng lưới logistics cùng hoạt động.

Đó có thể chính là hình hài của logistics thế hệ tiếp theo.

TPK EXPRESS – Vận chuyển chính ngạch Trung – Việt.